ΝΑ ΜΗ ΦΟΒΑΣΑΙ ΤΗΝ ΑΡΧΗ…

Του Αλέξανδρου Καλέμη

Οι πρόλογοι ήταν πάντα ο πονοκέφαλός μου όταν έγραφα εκθέσεις. Τι κι αν το θέμα μού ήταν γνωστό; Το αιώνιο πρόβλημά μου ήταν κάθε φορά πώς θα ξεκινήσω. Ποιες θα ήταν οι πρώτες εκείνες λέξεις που θα ‘τραβούσαν’ τον αναγνώστη; Να που κατάφερα να κάνω έναν πρόλογο λέγοντας πόσο δυσκολεύομαι να κάνω προλόγους! Σίγουρα με διαβάζεις πρώτη φορά και απλά δεν έχεις ιδέα πού το πάω. Πριν μου πασάρεις, με κάποια συμπόνοια, την κάρτα του ειδικού, θα σε προλάβω λέγοντας πως δεν είναι αυτό το θέμα του άρθρου μου, αλλά κάτι πολύ σχετικό: ο φόβος της αρχής.

Τι είναι αυτό που μας συγκρατεί από το να κάνουμε το πρώτο βήμα;

Τι μας καθυστερεί από το να πραγματοποιήσουμε κάποια απόφαση ή επιθυμία μας;

Μπορούμε να πούμε πως αυτό το αίσθημα υπάρχει μέσα μας έμφυτο: οι άνθρωποι, ως όντα λογικά έχουμε συναίσθηση του χρόνου, αντιλαμβανόμαστε δηλαδή το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Από τα τρία το μέλλον μάς είναι ολότελα άγνωστο. Δε μπορούμε ούτε να το προβλέψουμε, ούτε όμως και να το ελέγξουμε. Παρά τις μεγάλες μας προόδους στη γνώση και την επιστήμη. Και όπως καθετί που ξεπερνά τις δυνατότητές μας, μάς προκαλεί φόβο και δέος. Ο φόβος του μέλλοντος έχει ως αποτέλεσμα να λειτουργούμε ανασταλτικά στη διάρκεια της ζωής μας, υπολογίζοντας περισσότερο το κόστος παρά το οφέλη μιας ενέργειας και κατά συνέπεια να μένουμε στάσιμοι στις αποφάσεις και τις επιλογές μας.

Η υπερβολική σκέψη πάνω σε κάποιο ζήτημα, γνωστή ως overthinking, είναι αυτή που με τη σειρά της κάνει το 4×4 ‘να κολλάει στη λάσπη’. Κι αυτό επειδή καταναλώνουμε χρόνο και φαιά ουσία στις ίδιες, ανούσιες και μη παραγωγικές σκέψεις. Για να γίνω πιο κατανοητός, θα επιστρέψω στο παράδειγμα της έκθεσης: αφιερώνω λοιπόν κάποια λεπτά στο να σκεφτώ ποιες θα είναι οι πρώτες λέξεις του προλόγου μου. Φτιάχνω προτάσεις στο μυαλό μου απορρίπτοντας τη μία μετά την άλλη. Ξαναγυρίζω σε κάτι που σκέφτηκα πιο πριν, το οποίο μου φαίνεται καλό, τελικά όμως αποδεικνύεται ατυχές. Τότε αρχίζει να λειτουργεί ο συναισθηματικός μου εαυτός. Αγχώνομαι, απογοητεύομαι και τα βάζω με τον εαυτό μου που δε μπορώ να κάνω κάτι καλύτερο. Κι όλα αυτά χωρίς καν ν’ ακουμπήσω το μολύβι στο χαρτί. Δεν έχω καταφέρει να γράψω μέχρι τώρα ούτε μία λέξη! Και βέβαια αν συνεχίσω έτσι, όπως μπορείς να καταλάβεις, δε θα φτάσω ποτέ στο κυρίως θέμα, που είναι το ζητούμενο.

Ας μη σταθούμε όμως μόνο στο τι συμβαίνει εκ των έσω, γιατί, όπως ξέρεις, είμαστε προϊόντα του περιβάλλοντός μας. Ζούμε σε μία κοινωνία που, με τον έναν τρόπο ή τον άλλο, καλλιεργεί τον ανταγωνισμό. Την ανάγκη να γίνεσαι πιο αποδοτικός και πιο παραγωγικός στη δουλειά σου. Με κάθε θυσία. Ίσως γιατί θεωρούμε πως η πολλή δουλειά φέρνει μεγάλα κέρδη. Τώρα θα δούμε πώς εμπλέκεται ο φόβος της αρχής: ο εργαζόμενος, μη μπορώντας να ανταπεξέλθει στις υπερβολικά υψηλές απαιτήσεις, καταπτοείται και πέφτει σε αδιέξοδα. Χάνει το θάρρος και την αποφασιστικότητά του. Στο τέλος όχι μόνο δεν παράγει, αλλά μένει στα μετόπισθεν δίνοντας βήμα σε ανταγωνιστές του, θρασύτερους και πιο τολμηρούς, να τον προσπερνούν και να ξεχωρίζουν ως οι πιο λειτουργικοί.

 

Κι ερχόμαστε στο ερώτημα: πως μπορείς να αντιμετωπίσεις την ανασταλτική φύση σου; Μία πρώτη συμβουλή είναι να αναθεωρήσεις τη στάση σου απέναντι στο μέλλον. Ο φόβος φέρνει απραξία και αδράνεια κι αυτό σίγουρα δε σε βοηθάει ούτε να επιτύχεις ούτε να εξελιχθείς. Θα σου πω και αυτό: αν έχει προχωρήσει η ανθρωπότητα έστω κι ένα βήμα είναι γιατί κάποιοι ξεπέρασαν τη φοβία τους για το άγνωστο κι έκαναν τη σκέψη τους πράξη. Δεν έχει σημασία αν στο τέλος απέτυχαν ή όχι. Το θέμα είναι πως τόλμησαν! Τώρα είναι η σειρά σου! Είτε θέλεις να ξεκινήσεις μαθήματα χορού, είτε θέλεις να κάνεις skydiving, είτε έχεις μια ιδέα για μια πολύ πρωτοποριακή εφεύρεση. Πρόσεξε όμως: Μην αναλώνεσαι σε overthinking ούτε όμως να πράττεις ασυλλόγιστα. Μέτρο σε όλα. Δούλεψε με τον εαυτό σου ώστε να κρίνει πόση σκέψη στην αρχή και πόση πράξη στη συνέχεια απαιτείται για να επιτύχεις το στόχο σου. Αυτό χρειάζεται εμπειρία κι έχεις πολύ χρόνο μπροστά σου να την αποκτήσεις και να διδαχθείς από αυτή.

 

Σαν επίλογο θα σου πω ότι στη ζωή, όπως και στην έκθεση, ο καλός πρόλογος δεν εξασφαλίζει ένα όμοια καλό κυρίως θέμα. Αυτό που έχει σημασία είναι να γράφεις. Έχεις ένα μολύβι μπροστά σου. Σήκωσέ το στο χέρι σου και βάλε στο χαρτί την πρώτη σου λέξη. Σήμερα κιόλας! Περιμένουμε, όπως κάθε φορά, το σχόλιο ή την άποψή σου. Μέχρι το επόμενο ραντεβού μας, μην ξεχνάς να είσαι δημιουργικός σε ό,τι κάνεις και ν’ αξιοποιείς το κάθε σου λεπτό!

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s